Wetenswaardigheden Terug

Wetenswaardigheden

Wout den Breems

In haar laatste vergaderingen heeft het bestuur extra aandacht geschonken aan het cultuurhistorisch erfgoed van onze stad. Met name de communicatie daarover met het gemeentebestuur geeft, ondanks een goede verstandhouding, toch weinig hoop voor de toekomst. Het is ons inziens goed u deelgenoot te maken van wat er zo al de laatste tijd is gepasseerd en door middel van deze rubriek u de komende tijd bij te praten.

Vorig jaar heeft de HVV een aantal malen forse kritiek geuit, met name over het ambitieuze Rivierzoneplan. Met de intentie en ambities van het plan kan de HVV leven, maar helaas wordt er weinig rekening gehouden met het behoud of de invulling van het cultuurhistorisch erfgoed. De opmerkingen die wij daarover plaatsten vonden weinig of geen gehoor. En zo zijn er nog wat zaken waar het bestuur geen goed gevoel aan heeft overgehouden.
    Het kost veel tijd en energie om voor alles de barricaden op te gaan en veelal werkt dat ook averechts. Een open dialoog zou een beter resultaat moeten opleveren, dachten wij. Vanuit het College en Gemeenteraad werd deze mildere handelswijze gewaardeerd en we dachten hiermee een goede weg te zijn ingeslagen. Tenslotte moeten we toch gezamenlijk werken aan een goed leefmilieu in Vlaardingen. Maar helaas zijn deze schaarse zonnestraaltjes inmiddels door duistere wolken ons al weer ontnomen.

Zienswijze Rivierzone
Na de forse kritiek die we vorige zomer op de plannen hebben gegeven, hebben we wat gas teruggenomen en heeft de HVV haar zienswijze in een notitie vastgelegd. Deze notitie was tevens een uitnodiging voor een dialoog met de bestuurders van onze stad. Op 1 oktober 2003 is deze voorafgaande aan de gemeenteraadsvergadering uitgereikt. In die raadsvergadering werd de HVV een aantal malen aangehaald en was men te spreken over de mildere toon die door ons werd gebezigd; voor een dialoog stond men open. Mooi, door middel van goed communiceren moet je toch ver kunnen komen, niet? We zijn nu haast een jaar verder en er is, ondanks de beloftes, nog geen reactie op de notitie en dus ook geen dialoog.

Technische School / Ambachtschool
Over het schoolgebouw aan de Deltaweg is de afgelopen tijd genoeg gezegd en geschreven, ook in Tijd-Schrift. De mening van de HVV is duidelijk: dit gebouw moet behouden worden! Hiervoor zullen wij ons dan ook blijven inzetten. Opvallend is, dat onze nieuwe wethouder Scheffer al gauw wist te vertellen dat de school moet verdwijnen en dat het Vissersmonument naar het Westerhoofd moet worden verplaatst. Al snel bijgepraat na zijn aantreden? Of het gezegde van de klok en de klepel?
    Wat extra wrang is, dat het ook laatste uur van de Oude Ambachtschool aan de Oosterstraat heeft geslagen. Alhoewel het gebouw niet op een monumentenlijst voorkomt, vindt de HVV dat het daar wel degelijk op thuishoort. Op de communicatie met de wethouder over de mogelijkheden voor een nieuwe bestemming of al dan niet slopen is in dit geval niet veel aan te merken. Maar het zal een ieder duidelijk zijn dat verkoop aan een projectontwikkelaar veelal onvermijdelijk sloop tot gevolg heeft. En over zo'n verkoop zijn we natuurlijk flink boos.
Met andere woorden: Vlaardingen is straks in ieder geval één, maar misschien zelfs twee bijzondere schoolgebouwen armer.

Stadsgehoorzaal
Het zal u bekend zijn dat de Stadsgehoorzaal behouden blijft en dat er een forse renovatie met nieuwbouw gaat plaatsvinden. De Stadsgehoorzaal behoort tot de belangrijkste gebouwen die in Vlaardingen in de 'wederopbouwperiode' zijn gerealiseerd. Hoewel het College nog niet is toegekomen aan de bescherming van recente monumenten, zoals de Stadsgehoorzaal, beschouwen wij dit gebouw zeer zeker als een prominent gebouw uit die periode. Om die reden is de HVV verheugd over het behoud en heeft dit het College kenbaar gemaakt.
Echter, de HVV heeft daarbij een aantal vragen gesteld omtrent onderzoek naar de cultuurhistorische waarden van zowel de oude zaal van de Harmonie als die van de Stadsgehoorzaal. Dit is immers een voorwaarde voor verantwoorde planvorming.

"Graag vernemen wij van u, of en op welke wijze wij kennis kunnen nemen van het cultuurhistorisch onderzoek. Wellicht is er ten behoeve van de presentatie van het plan door de architect ook materiaal geproduceerd, waaruit blijkt hoe hij zich van de uitkomsten van dit onderzoek in zijn plannen rekenschap heeft gegeven. Uiteraard hebben wij ook daarvoor belangstelling.

Enige zorg hebben wij ten aanzien van Villa IJzermans. Dit belangrijke door het Rijk beschermd monument is immers pal naast de Stadsgehoorzaal gelegen. Hoewel wij dit uit de gepubliceerde tekening niet goed kunnen opmaken, komt het ons voor dat dit gebouw verstopt raakt achter de door u geplande nieuwbouw.

Ongetwijfeld heeft u in deze beide kwesties niet alleen uw monumentencommissie geconsulteerd, maar aangaande Villa IJzermans ook advies ingewonnen van de Rijksdienst voor de Monumentenzorg. Wij stellen het op prijs ook de inhoud van deze adviezen te kennen."

De reactie die hier na enige tijd van de ambtelijke afdeling op volgde schoot het bestuur in het verkeerde keelgat. Onzorgvuldig, onjuist en zelfs niet beantwoord. Op 19 juli is een schrijven gericht aan burgemeester Bruinsma, met de vraag zijn invloed aan te wenden voor een serieuze beantwoording op onze vragen. Wij wachten af.

Vissersmonument
Ongetwijfeld heeft u in de pers of anderzijds iets gelezen over de voorgenomen verplaatsing van het Vissersmonument. De gebeurtenissen begonnen op een gegeven moment de vorm aan te nemen van een soap. Iedereen had wel een mening, met als resultaat onduidelijkheid alom. Wat is er nu aan de hand.
    Nadat in 1989 de HVV het Vissersmonument had geadopteerd, kwam al snel de gedachte op dat het monument verplaatst zou moeten worden. De reden daarvoor is de onwaardige plaats na de aangepaste verkeerssituatie aan het Grote Visserijplein. Verplaatsing is toen niet doorgegaan. In 1995 is het plan weer nieuw leven ingeblazen. Er werd toen voorgesteld het Vissersmonument te plaatsen aan de Westhavenkade, naast de nieuwe fiets-en voetgangersbrug tegenover de Parallelweg. Met name de onlangs overleden Matthijs Struijs, lid van de commissie Vissersmonument van de HVV, heeft zich ingezet om deze plek te verwezenlijken. Vanwege hoge kosten kwam het ook toen niet tot verplaatsing.

Afgelopen december werden we door de dienst Stadswerk geïnformeerd dat het monument in verband met het ontwikkelen van de 'Rivierzone' verplaats zou gaan worden. Een gemeentelijke werkgroep had intussen al wat plannen en inventariseerde de mening van de HVV over verplaatsing en locatie. "Wat denkt u er van dat de HVV als adoptieouder zitting krijgt in de werkgroep?", was een wedervraag die wij stelden. Nou, daarvan is niets gekomen, maar uw voorzitter heeft diverse malen beargumenteerd waarom het Vissersmonument niet aan de Oosthavenkade tegenover het Open Haarden Centrum, niet aan het Westerhoofd en niet op andere incourante locaties moet komen.
Een zwaarwegend argument om het niet naar het Westerhoofd tegenover 'Het Platje' te verplaatsen is, dat bij hoog water het monument dan in het water komt te staan. De ideeën om het dan op een verhoging te zetten werden door ons natuurlijk niet serieus genomen. Daarbij is die plek niet al te ruim en zou het daar ook in de verdrukking staan, weggestopt en onwaardig!
    Waarom willen wij het dan graag aan de Westhavenkade tegenover de Parallelweg hebben? Ook op die plek kijkt het richting westen, naar zee. Het is een opvallende plaats, waar jong en oud, Vlaardinger en niet-Vlaardinger, het Vissersmonument de aandacht kan geven die het verdient. Het zal de betrokkenheid met dit bijzondere stuk Vlaardings verleden weer aanhalen. Tevens staat het monument daar goed in de route van de 'Museumkade', dicht bij de haven van waaruit de haringschepen vroeger vertrokken. Tot slot is het bestuur van mening dat het herdenken en het aandacht geven aan de Vlaardingse vissersmannen die op zee zijn gebleven binnen een Vlaardingse geborgenheid moet plaatsvinden.

Uiteindelijk kregen we de boodschap van Stadswerk dat na veel afwegingen het HVV-voorstel om het Vissersmonument naar de door ons voorgestelde plek te verplaatsen, werd omarmd en dat het dit jaar nog zou plaatsvinden. Het zag er allemaal positief uit. Maar in het Vlaardingse weet je het nooit. Via de pers vernamen wij dat de onthulling van het monument in het programma van het 'Loggerfestival' op 19 mei 2004 was opgenomen. Dit zonder enig overleg met de adoptieouder, de HVV. U begrijpt dat wij even stevig aan de bel hebben getrokken.
    En toen kwamen de wethouders van Stadsontwikkeling en Cultuur in actie. Er bleek bij hen nagenoeg niets bekend te zijn over verplaatsing en zeker niet over de locatie. Wat, onthulling?, aan de Westhavenkade?, nee hoor, de beste plek is aan het Westerhoofd, als het überhaupt verplaatst gaat worden. Ik zei het al: onduidelijk alom ineens. Zo werd uw voorzitter op 14 april ontboden bij de betrokken wethouder. Met een goed gevoel ging ik op bezoek, tenslotte was de al eerder genoemde werkgroep content met het plan en had zij natuurlijk de wethouder ingelicht over hun onderzoek. Maar wat bleek: namens het college wilde de wethouder nou eens precies weten wat de argumenten waren van de HVV om het naar de ons voorgestelde locatie te verplaatsen, want al dat gedoe in de pers…! Na even tot vijf geteld te hebben, want kennelijk was de wethouder nog niet geïnformeerd door zijn ambtenaren, stak ik maar weer van wal.
    Overigens verliep het gesprek en de communicatie daarna goed. Maar pas in juni kwam het antwoord: het Vissersmonument zal voorlopig niet verplaatst worden. Het moet allemaal nog eens goed bekeken worden, tenslotte zal er op niet al te lange termijn gebouwd gaan worden aan het Stationsplein en is het daar misschien niet de goede plek. De HVV kan vrede hebben met dit besluit, maar: wordt vervolgd.

Bätz orgel
Eind juni kregen wij het bericht dat het oude Bätz orgel, dat staat opgesteld in de aula van de begraafplaats Holy, waarschijnlijk verwijderd zal worden. Het uit 1857 daterende orgel is al sinds 1911 in Vlaardingen. Het werd geplaatst in de voormalige B-kerk, de Gereformeerde Noorderkerk aan de Kuiperstraat. Rond 1960 verhuisde het naar de Gereformeerde Maranathakerk waar het tot 1985 werd bespeeld. Hierna heeft het enige tijd opgeslagen gestaan en werd het met financiële steun van de gemeente Vlaardingen gerestaureerd en in 1990 opgesteld ter begeleiding voor rouwdiensten in de aula van de begraafplaats.
    Nu na 14 jaar is het orgel wederom aan restauratie toe en bleek dat dit een fors bedrag zou gaan kosten. De goedkoopste oplossing zou zijn het orgel te verkopen en een elektronisch instrument aan te schaffen. Nadat de HVV over deze plannen was getipt, heeft zij een aantal orgelliefhebbers en betrokkenen ingelicht over de plannen van de dienst Stadswerk. Op 19 juni j.l. kreeg uw voorzitter van wethouder Van der Velde de boodschap dat het orgel gerestaureerd zal worden. Maar er moest nog wel gezocht worden naar financiële middelen.
    Met dit laatste bekroop ons toch weer een angstig gevoel. Waakzaamheid blijft ook hier dus geboden.

Ook hier adverteren? Klik hier.

Spreekt de HVV u aan en wilt u zich opgeven als lid? Heel graag! Hoe meer leden, des te sterker we staan om het historisch waardevolle in Vlaardingen voor het nageslacht te behouden.

Lees verder
Het Buizengat met hoekers en platgatsloep. Johannes Weiland, ca 1875. Collectie Stadsarchief VlaardingenVolledige afbeelding