Boekbespreking ‘Historisch Jaarboek Schipluiden 2015. Jubileumuitgave Historische Vereniging Oud- Schipluiden’ Terug

Historisch Jaarboek Schipluiden 2015. Jubileumuitgave Historische Vereniging Oud-Schipluiden

Sinds 2010 geeft de Historische Vereniging Oud-Schipluiden net als de H.V.V., een mooi jaarboek uit. Inmiddels is de 7e uitgave een feit: het Historisch Jaarboek Schipluiden 2015 met een keur aan interessante artikelen, waaronder één over Zouteveen. Omdat vroeger een deel van de polders onder Schipluiden bij Vlaardinger-Ambacht hoorden en er belangwekkende artikelen voor Vlaardingen in staan, hierbij aandacht aan dit fraai vormgegeven boek.

Een van die stukken handelt over de geschiedenis van Zouteveen van de hand van Peter de Jong. Het is een flink stuk geworden dat tot in detail onder andere de wederwaardigheden laat zien van de Heren en Vrouwen van Zouteveen. Zouteveen was vroeger een buurtschap tussen Schipluiden en Vlaardinger-Ambacht. Het was een zelfstandige ambachts- of vrije heerlijkheid. Een ambachtsheerlijkheid was een gebied waarin de plaatselijke heer naast allerlei voorrechten ook (lage) rechtspraak mocht uitoefenen. Zouteveen grensde grofweg in het noorden aan het ambacht Dorp, in het westen aan de Vlaardinger Vaart, in het oosten de Hof van Delft, Vrijenban en Kethel en in het zuiden aan Vlaardinger-Ambacht. Het centrum van Zouteveen was te vinden aan het kruispunt van de Zouteveenseweg en de Breeweg, de Willemoordseweg en de Oostveenseweg. Vanwege de kapel die daar stond heet deze locatie De Kapel.

Opvallend is dat Zouteveen een kleine enclave had bij de korenmolen op de Kortedijk in Vlaardingen. Het is de plek waar in 1823 de begraafplaats Emaus wordt aangelegd. Tot op heden, zou je kunnen zeggen, is het gebied altijd agrarisch geweest. Het werd volgens De Jong voor het eerst vermeld in 1282 “toen het samen met De Lier werd losgemaakt van het grafelijke domein en door graaf Floris V bij De Lier werd gevoegd en dat samen als grafelijke leen werd uitgegeven.” Zouteveen en De Lier waren lage heerlijkheden en vormden een apart baljuwschap met een grafelijke baljuw onder wiens gezag de hoge rechtspraak viel. “Volgens het kohier (een belastingregister f.a.) van de Tiende Penning uit 1561 blijkt dat er toen in Zouteveen 27 boerderijen en 15 kleinere huizen stonden. Het aantal inwoners zal dan ongeveer 230 hebben bedragen.” Het grootste deel van Zouteveen (82%) was in handen van rijke stedelingen en geestelijke instellingen. De meeste grond was wei- en hooiland en er werd ook haver verbouwd. In het Vlaardingse Stadsarchief is een indrukwekkend boek in te zien. Het is een 'Register van de Heerlijkheid Souteveen, anno 1688' en daarin is een deel van de administratie van Zouteveen en De Lier te vinden.

Na het beschrijven van de geschiedenis van Zouteveen gaat de auteur uitgebreider in op de eigenaren en bestuurders van deze mooie heerlijkheid in Delfland. Dat start in 1224 met de graven van Holland en eindigt 1970 met de naam van Beate Geertruida Elisabeth Hartogh Heys. Zij was de laatste vrouwe van Zouteveen. Peter de Jong heeft hiermee een belangwekkende hoeveelheid, ook Vlaardingse, informatie samengevat in een goed geïllustreerd artikel. Doordat de nadruk ligt op zeg maar de 'genealogie' van Zouteveen en het bestuurlijke ervan, komt het dagelijkse leven niet aan bod. Mogelijk stof voor een tweede werkstuk over dit bijzondere gebied.

Boerderij Keizershof

Een ander artikel dat de aandacht trekt in dit jaarboek is een verhaal over de wellicht mooiste boerderij van onze ommelanden: boerderij Keizershof, vroeger Meerzicht geheten en die gelegen is aan de Willemoordseweg in de Zouteveense Polder. Uiteraard tekende boerderijenkenner Frits van Ooststroom voor dit werkstuk, dat meer inhoud kreeg door de foto's en illustraties waarmee hij zijn verhaal onderbouwde. Als ware het een excursie zo neemt Ooststroom de lezer mee door de historie van het gebouw en de veranderingen daarin aangebracht. In zijn inleiding schrijft hij dat op de deurkalf boven de voordeur, naar verluidt, het jaartal 1609 stond, “waarschijnlijk het stichtingsjaar”.

Ook hier adverteren? Klik hier.

Spreekt de HVV u aan en wilt u zich opgeven als lid? Heel graag! Hoe meer leden, des te sterker we staan om het historisch waardevolle in Vlaardingen voor het nageslacht te behouden.

Lees verder
Het Westnieuwland. Herman Paradies, ca 1955. Collectie Stadsarchief VlaardingenVolledige afbeelding