Hartelijk gefeliciteerd! Terug

Geachte leden van de Historische Vereniging Vlaardingen (HVV): Hartelijk gefeliciteerd met ons gouden jubileum!

Wout den Breems

50 jaar Historische Vereniging Vlaardingen. Het waren voor de HVV boeiende, intensieve, maar niet altijd gemakkelijke jaren. Opeenvolgende bestuurders en commissieleden hadden vaak de handen vol aan het uitgeven van de mooie publicaties als het verenigingsblad Tijd-Schrift, het Historische Jaarboek Vlaardingen en het verzorgen van interessante lezingen en excursies, enzovoort. Ook de inzet voor het bewaken van ons erfgoed vergde veel aandacht. Terwijl de sloopkogel alsmaar beukte op alles wat in Vlaardingen in de weg stond, liet de HVV voortdurend weten dat we toch zorgvuldig om moeten gaan met ons erfgoed. Een goede samenhang van oud en nieuw in de stad, goed kijken waar herbestemming van gebouwen mogelijk is heeft de HVV altijd voor ogen gehad. Zo deed en doet iedereen dit werk met veel plezier. En de grote waardering van de HVV-leden voor al deze inspanningen heeft natuurlijk altijd bijgedragen aan het enthousiasme van bestuurders en commissieleden.

In de zestiger jaren moest het roemrijk visserijverleden van onze Haringstad plaats maken voor grote industriële ontwikkelingen. Vlaardingen groeide in rap tempo uit van een stad die eerst de grootste en belangrijkste visserijplaats van Nederland was, tot de derde havenstad van Nederland. Het bracht veel nieuwe werkgelegenheid en arbeiders uit het gehele land werden aangetrokken. Nieuwe woonwijken verrezen rondom het historische centrum van Vlaardingen. Helaas moesten daarvoor veel historische boerderijen het veld ruimen. In de nieuwe wijken en ook op plekken in de stad, lieten bedrijven woningen bouwen voor hun medewerkers. Vlaardingen mocht zich in die tijd de Wederopbouwstad van Nederland noemen en was door het aantrekken van gerenommeerde architecten zelfs een voorbeeldstad. Door de deze grote omslag kreeg de stad weer nieuwe bekendheid. Zelfs internationaal was daar aandacht voor. Ja zeker, de Vlaardingers wisten van aanpakken en hoe je moest omschakelen en ook hoe je je stad op de kaart moet zetten. Het gevolg van deze expansiedrift wasn wel dat de visserijgeschiedenis geheel onder de noemer nostalgie kwam te liggen. We refereren er nu nog wel aan in de vorm de ‘Haringkunstwerken’ en dergelijke, maar ècht is het niet meer. Zeker ook niet als men de nog de oude visserijpanden laat verpauperen en slopen. Ons Historisch Erfgoed! Maar de tijd schrijdt voort en inmiddels zijn ook de industriële bekendheid en de unieke wederopbouwprojecten nostalgie geworden! Ik breng u een aantal van die bedrijven in herinnering: Hollandia Melkfabrieken, Sunlight, ENCK (“De Super”), Havenbedrijf Vlaardingen-Oost (HVO). Zij namen eens de plaats in van de roemrijke visserijbedrijven. Ja, en dan moeten we nu ook Unilever Research aan het rijtje toevoegen, de grootste wederopbouw werkgever uit die tijd en van nu voor Vlaardingen. Het bedrijf gaat Vlaardingen verlaten!!

Door al die nieuwe ontwikkelingen in de zestiger jaren groeide Vlaardingen uit tot een bruisende stad. In de nieuwe woonwijken kwamen winkelcentra, kerken en maatschappelijke voorzieningen. Er werd een oost-west verbinding aangelegd in de vorm van een viaduct dwars door Vlaardingen, met daaronder een winkelcentrum. Vlaardingen werd een stad waar het goed werken en leven was. Echter, daarvoor moest wel een flinke tol worden betaald. In het centrum verdween veel historische bebouwing, de Westhavenkade en Hoogstraat werden doorboord en historische panden waaronder het bijzondere Van Leydenshofje werden met de grond gelijk gemaakt. Er bleef nog maar weinig over van het oude Vlaardingen.

Zo is 50 jaar geleden de HVV opgericht als reactie op de toenmalige sloopwoede en nu na 50 jaar blijkt die noodzaak voor het bestaan van een historische vereniging nog steeds actueel. Gelukkig is er in de loop van de jaren een omslag gekomen in het historisch bewust zijn en het zichtbaar houden van de identiteit van de stad door middel van zijn bijzondere historisch erfgoed. Er ontstonden overlegvormen tussen de HVV en de gemeente en er zijn met elkaar mooie resultaten bereikt. De toewijzing van het Beschermd Stadsgezicht en het project Beeld Bepalende Panden zijn daarvan goede voorbeelden. Zo heeft de HVV zich ook ingezet voor behoud van de Watertoren en de Brandweerkazerne, is het Oude Thuis  niet gesloopt en komen er in het Hollandiagebouw appartementen. Ook het oude visserijpakhuis aan de Vettenoordsekade is nu prachtig geïntegreerd in het museum Vlaardingen. Dit zijn redelijk recente zaken, maar de HVV heeft zich in een wat verder verleden ook ingezet voor behoud van de bebouwing aan de Maassluissedijk, van het woningblok Nunqam Perfectum en het Weeshuis. Mooie resultaten zijn bereikt met het participeren in de werkgroepen voor het opknappen van het Hof, Oranjepark en begraafplaats Emaus. Voor laatstgenoemde is een groot inventarisatieproject opgezet en is een website gemaakt. De HVV heeft de gemeente verzocht deze mooie groene plekken midden in de stad aan te wijzen als gemeentelijk monument.

De wederopbouwperiode ligt alweer lang achter ons en het ‘Actieplan Wonen’ heeft zijn intree gedaan. Dus moeten we weer alert zijn op ons erfgoed, waar nu ook dat uit de wederopbouwperiode onder valt. Maar zoals al gezegd, de overlegvormen zijn constructief en laten resultaten zien. Vlaardingen is een mooie stad, waar met ons erfgoed beter wordt omgegaan dan voorheen. Maar waakzaamheid blijft geboden, want wie het verleden niet kent, zal geen greep krijgen op de toekomst. En nog wel sprekender is leus op de achterkant van dit Tijd-Schrift: “Je moet het leven achterwaarts begrijpen om het voorwaarts te kunnen leven.” Daarom zet de HVV zich steeds meer in om oude pakhuizen te herbestemmen, stadsreparatie toe te passen en historisch erfgoed nog meer tot zijn recht te laten komen tussen nieuwbouw. Zo laat je de veranderingen en opbouw van een stad zien en waardoor hij alleen maar aantrekkelijker wordt.

Op 20 januari 1967 werd de HVV opgericht. Al in 1964 trok Jan Anderson daarvoor aan de bel bij het gemeentebestuur. Later spanden ook Krijn Bouwman en Alewijn Verboon zich in voor de oprichting van een vereniging, maar uiteindelijk waren het Jan Anderson, Arie Bijl en Hendrik Karel van Minnen die de vereniging oprichtten. Op die eerste vergadering op 20 januari 1967 in de burgerzaal van het gemeentehuis werden direct al 90 leden ingeschreven. In de loop van het jaar groeide dat aantal snel en werd de basis gelegd voor een niet meer weg te denken Historische Vereniging Vlaardingen.

Bijzonder te vermelden is, dat van die oprichters Jan Anderson dit jubileum nog mee mag maken. Wij feliciteren hem dan ook met dit prachtige Gouden Jubileum.

Ook hier adverteren? Klik hier.

Spreekt de HVV u aan en wilt u zich opgeven als lid? Heel graag! Hoe meer leden, des te sterker we staan om het historisch waardevolle in Vlaardingen voor het nageslacht te behouden.

Lees verder
De Zomerstraat en de Maassluissedijk. Herman Paradies, ca 1950. Collectie Stadsarchief VlaardingenVolledige afbeelding